KKD Uyumsuzluğu: Doğru Koruyucu Ekipmanlar Birlikte Kullanıldığında Neden Koruma Azalabilir?

Bir iş yerinde kullanılan kişisel koruyucu donanımların her biri standartlara uygun ve doğru seçilmiş olabilir. Ancak bu durum, çalışanın tamamen doğru şekilde korunduğu anlamına gelmez.

Çünkü iş güvenliğinde çoğu zaman gözden kaçan başka bir konu vardır:

Kişisel koruyucu donanımların birbirleriyle uyumu.

Bir çalışan aynı anda baret, koruyucu gözlük, kulaklık, solunum maskesi ve iş eldiveni kullanabilir. Bu ürünlerin her biri kendi başına doğru çalışırken birlikte kullanıldıklarında birbirlerinin konumunu değiştirebilir, sızdırmazlığını bozabilir veya çalışanın ekipmanı doğru kullanmasını zorlaştırabilir.

Bu nedenle KKD seçimi yalnızca “hangi ürünü almalıyız?” sorusuyla sınırlı kalmamalıdır.

Asıl soru şu olmalıdır:

Bu ekipmanlar çalışan üzerinde aynı anda doğru şekilde çalışabiliyor mu?

KKD uyumluluğu nedir?

KKD uyumluluğu, bir çalışanın aynı anda kullandığı farklı kişisel koruyucu donanımların birbirlerinin koruma performansını olumsuz etkilemeden kullanılabilmesidir.

Örneğin çalışan üzerinde şu ekipmanların aynı anda bulunması gerekebilir:

• baret,
• koruyucu gözlük,
• kulak koruyucu,
• solunum maskesi,
• yüz siperi,
• iş eldiveni,
• koruyucu kıyafet,
• iş ayakkabısı.

Sorun genellikle ekipmanların tek tek kalitesinden değil, temas ettikleri noktalardan ortaya çıkar.

Bir gözlük sapının kulaklığın altına girmesi, maskenin üzerine yanlış oturan gözlük, baret bağlantısıyla çakışan kulaklık veya eldiven ile koruyucu kıyafet arasında açıkta kalan bilek bölgesi buna örnek verilebilir.

Kulaklık ile koruyucu gözlük neden birbirini etkileyebilir?

Manşon tipi kulak koruyucuların etkili çalışabilmesi için kulak çevresindeki yastıkların başa mümkün olduğunca düzgün oturması gerekir.

Ancak çalışan aynı zamanda saplı bir koruyucu gözlük kullanıyorsa gözlüğün sapı kulaklık yastığı ile kafa arasına girebilir.

Çok küçük görünen bu boşluk bile kulak koruyucunun oturuşunu etkileyebilir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının gürültü rehberinde de gözlük, koruyucu gözlük, yüz koruyucu ve solunum koruma donanımlarıyla birlikte kulaklık kullanımının, kulaklık yastıkları ile kafa arasındaki boşluğu artırarak gürültü azaltımını düşürebileceği belirtilmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Bu nedenle yalnızca kulaklığın üzerinde yazan gürültü azaltım değerine bakmak yeterli değildir.

Ürün çalışanın gerçekten kullandığı diğer ekipmanlarla birlikte değerlendirilmelidir.

İşitme koruyucu ürünler için İşitme Koruma kategorimizi inceleyebilirsiniz.

Baret ve kulaklık birlikte nasıl kullanılmalıdır?

Bazı çalışma alanlarında baş koruması ve işitme koruması aynı anda gereklidir.

Bu durumda standart bir baretin üzerine bağımsız bir kulaklık takılması her zaman rahat veya uygun bir çözüm oluşturmayabilir.

Baretin yan bağlantı noktalarına uyumlu kulak koruyucular bu tip uygulamalarda daha düzenli bir sistem sağlayabilir.

Fakat burada da yalnızca “barete takılıyor” olması yeterli değildir.

Baret ile kulaklığın mekanik olarak birbirine uygun olması, kulaklığın doğru konumda kapanabilmesi ve çalışanın başında stabil kalması gerekir.

Çalışan başını çevirdiğinde, eğildiğinde veya yukarı baktığında ekipmanlardan biri konum değiştiriyorsa kullanım tekrar değerlendirilmelidir.

Koruyucu gözlük ve solunum maskesi arasındaki ilişki

Solunum maskesi ile koruyucu gözlüğün aynı anda kullanıldığı işlerde en sık karşılaşılan problemlerden biri gözlüğün buğulanmasıdır.

Ancak buğulanma yalnızca rahatsızlık değildir.

Çalışan görüşü azaldığında gözlüğü çıkarabilir, gözlüğü burnunun ucuna indirebilir veya maskenin konumunu değiştirebilir.

Böylece başlangıçta doğru seçilmiş iki ekipmandan biri veya her ikisi yanlış kullanılmaya başlayabilir.

Maskenin üst kısmından çıkan hava doğrudan gözlük camlarına yöneliyorsa maskenin yüz üzerindeki oturuşunun kontrol edilmesi gerekir.

Aynı şekilde koruyucu gözlük de maskeyi yüz üzerinden kaldırmamalı veya maskenin temas alanına baskı uygulamamalıdır.

Göz koruyucu seçenekleri için Göz Koruma ürün grubumuzu, solunum koruyucular için ise Solunum Koruma kategorimizi inceleyebilirsiniz.

Yüz siperi kullanmak gözlüğe olan ihtiyacı her zaman ortadan kaldırır mı?

Yüz siperleri yüzün geniş bir bölümünü koruyabilir. Ancak tüm çalışma koşullarında koruyucu gözlüğün yerine geçen tek çözüm olarak değerlendirilmemelidir.

Riskin yönü, parçacığın büyüklüğü, sıçrama ihtimali ve yapılan iş dikkate alınmalıdır.

Bazı uygulamalarda koruyucu gözlük ve yüz siperi birlikte kullanılabilir.

Bu durumda dikkat edilmesi gereken nokta yine aynıdır:

İki ekipman birlikte kullanıldığında birbirini doğru konumdan çıkarmamalıdır.

Yüz siperi kapatıldığında gözlüğe temas ediyor, gözlüğü aşağı itiyor veya çalışanın görüşünü ciddi şekilde kısıtlıyorsa farklı bir kombinasyon değerlendirilmelidir.

Eldiven ile koruyucu kıyafet arasında görünmeyen risk

KKD uyumluluğu yalnızca baş ve yüz bölgesinde ortaya çıkmaz.

Özellikle kimyasal maddeler veya sıvılarla yapılan çalışmalarda eldiven ile koruyucu kıyafetin birleştiği bilek bölgesi önemlidir.

Eldiven doğru seçilmiş olabilir.

Koruyucu kıyafet de doğru seçilmiş olabilir.

Ancak çalışanın elini uzattığında veya kolunu kaldırdığında eldiven ile kıyafet arasında cilt açıkta kalıyorsa koruma sistemi bütünlüğünü kaybedebilir.

Bu nedenle KKD değerlendirmesi çalışan sabit dururken yapılmamalıdır.

Çalışan;

• kolunu uzatmalı,
• eğilmeli,
• çömelmeli,
• başını çevirmeli,
• kullandığı aleti tutmalı,
• normal iş hareketlerini gerçekleştirmelidir.

Ekipmanın gerçek uyumu ancak bu şekilde görülebilir.

Farklı çalışma koşullarına yönelik ürünler için İş Eldivenleri ve El Koruma Ürünleri kategorimizi inceleyebilirsiniz.

İş ayakkabısı ve koruyucu kıyafet de birlikte düşünülmelidir

Ayak korumasında genellikle iş ayakkabısının burun koruması, tabanı veya güvenlik sınıfı değerlendirilir.

Ancak dış ortamda, sıvı bulunan alanlarda veya belirli kimyasal risklerin bulunduğu işlerde pantolon veya koruyucu kıyafet ile ayakkabının birleşim noktası da önem kazanabilir.

Pantolon paçasının yanlış konumlandırılması sıvının ayakkabı içerisine yönelmesine neden olabilir.

Bu nedenle iş ayakkabısı tek başına değil, çalışanın kullandığı kıyafet ve yaptığı hareketlerle birlikte değerlendirilmelidir.

İş ayakkabısı ve bot seçenekleri için İş Ayakkabıları ve İş Botları kategorimizi inceleyebilirsiniz.

“En yüksek koruma” her zaman en doğru seçim değildir

KKD seçiminde yapılan hatalardan biri de her ürün grubunda mümkün olan en yüksek koruma değerine yönelmektir.

Daha ağır bir ekipman, daha kalın bir eldiven veya daha fazla izolasyon her zaman daha iyi bir sonuç anlamına gelmez.

Çalışanın işi hassas el hareketleri gerektiriyorsa çok kalın bir eldiven kavrama becerisini azaltabilir.

Çok fazla ses izolasyonu sağlayan bir işitme koruyucu, belirli çalışma alanlarında iletişimi veya gerekli uyarıların algılanmasını zorlaştırabilir.

Görüş alanını ciddi şekilde sınırlayan bir kombinasyon çalışanın çevresindeki diğer tehlikeleri fark etmesini güçleştirebilir.

Bu nedenle KKD seçimi tek bir koruma değerini maksimuma çıkarmak yerine toplam çalışma güvenliğini optimize etmeyi amaçlamalıdır.

KKD uyumluluğu nasıl kontrol edilebilir?

İşletmeler KKD seçiminde basit bir uygulama yapabilir:

Ürünleri katalog üzerinde ayrı ayrı değerlendirmek yerine, çalışan üzerinde bir kombinasyon testi gerçekleştirmek.

Çalışana iş sırasında kullanacağı tüm ekipman aynı anda takılır.

Daha sonra gerçek işi taklit eden hareketler yaptırılır.

Kontrol edilmesi gereken bazı noktalar şunlardır:

• Baret hareket ediyor mu?
• Gözlük yerinden çıkıyor mu?
• Gözlük buğulanıyor mu?
• Kulaklık tamamen kapanıyor mu?
• Maske konum değiştiriyor mu?
• Görüş alanında ciddi azalma var mı?
• Eldiven çalışanın kavrama yeteneğini gereksiz şekilde düşürüyor mu?
• Çalışan hareket ettiğinde açıkta kalan cilt bölgesi oluşuyor mu?
• Ekipmanlardan biri diğerini çıkarmaya zorluyor mu?

Bu kısa kontrol, ürünlerin tek tek teknik özelliklerini incelemekten farklı bir bilgi verir:

Sistemin gerçekten çalışıp çalışmadığını gösterir.

Çalışanın görüşü neden önemlidir?

KKD seçimleri bazen yalnızca teknik şartnamelere göre yapılır.

Ancak ekipmanı vardiya boyunca kullanan kişi çalışandır.

Bir gözlüğün sürekli kaydığını, bir kulaklığın birkaç saat sonra aşırı baskı yaptığını veya bir eldivenin belirli hareketleri zorlaştırdığını ilk fark edecek kişi de yine çalışandır.

Bu nedenle çalışan geri bildirimi “konfor talebi” olarak görülmemelidir.

Konfor, KKD’nin sürekli ve doğru kullanılmasını doğrudan etkileyebilir.

Çalışanın sürekli düzeltmek zorunda kaldığı bir ekipman, teorik olarak doğru olsa bile pratikte beklenen performansı vermeyebilir.

KKD’yi ürün olarak değil, sistem olarak düşünmek

İş güvenliği ekipmanlarının seçiminde temel yaklaşım genellikle her risk için ayrı bir ürün belirlemektir.

Baş riski varsa baret.

Gürültü varsa kulak koruyucu.

Parçacık varsa gözlük.

Toz varsa maske.

Kesilme riski varsa eldiven.

Ancak gerçek çalışma ortamında çalışan bu risklerle çoğu zaman aynı anda karşılaşır.

Bu nedenle daha doğru yaklaşım şu olabilir:

“Hangi KKD gerekiyor?” yerine “Bu çalışan için hangi KKD sistemi gerekiyor?”

Böyle düşünüldüğünde ürünlerin teknik özelliklerinin yanında birbirleriyle fiziksel uyumu, çalışanın hareketleri, görüş alanı, iletişim ihtiyacı ve kullanım süresi de kararın bir parçası haline gelir.

Bursa’da iş güvenliği ekipmanı seçerken bütüncül yaklaşım

Farklı sektörlerde aynı çalışan birden fazla riskle karşılaşabilir. Özellikle üretim, otomotiv, metal işleme, makine, montaj ve bakım gibi çalışma alanlarında birçok kişisel koruyucu donanımın aynı anda kullanılması gerekebilir.

Rüzgar İş Güvenliği olarak Bursa’da iş güvenliği ekipmanları konusunda farklı çalışma ortamlarına yönelik iş eldivenleri, iş ayakkabıları, göz koruyucular, işitme koruyucular, solunum koruyucular ve diğer kişisel koruyucu donanım seçenekleri sunuyoruz.

Ürün seçimi yapılırken yalnızca tek bir ekipmanın özelliklerini değil, çalışan üzerinde kullanılacak diğer koruyucularla birlikte nasıl çalışacağını da değerlendirmek daha doğru bir KKD seçimi yapılmasına yardımcı olabilir.